آموزشآموزش صرافی هامقالاتنگاهی عمیق تر

نحوه وام گیری و وام دهی در DeFi

نحوه وام گیری و وام دهی در DeFi

امروزه به‌ لطف بلاک چین و قراردادهای هوشمند می‌توانید در عرض چند دقیقه با پرداخت وثیقه، وام دریافت کنید و پس از بازپرداخت وام، دوباره وثیقه خود را بردارید و همه این فرایند بدون واسطه و کاملاً دیجیتالی‌ انجام می‌شود.

اعطا و گرفتن وام -در حوزه‌های مالی سنتی و دیجیتالی- مستلزم اقدام یکی از طرفین جهت ارائه دارایی‌های مالی -خواه پول‌های رایج (فیات)، خواه ارزهای دیجیتال- به شخص دیگری در ازای دریافت سود مشخص است. در این مطلب قصد داریم شما را با چگونگی وام دهی در دیفای (امور مالی غیرمتمرکز تحت بلاکچین) و مباحثی از این دست بیشتر آشنا کنیم.

امور مالی غیر متمرکز یا دیفای  (DeFi) چیست؟

فرآیند وام دهی و وام گیری در دیفای تا حدی شبیه به بازارهای سنتی است. در هر دو بازار، فردی که قصد وام گرفتن دارد، باید بخشی از سرمایه خود را (ارز دیجیتال باشد یا ارز فیات) در ازای دریافت مقدار بیشتری ارز، در اختیار شخص دیگری قرار دهد. مفهوم «قرض دادن و قرض گرفتن» از قدیم وجود داشته است و یکی از جنبه‌های اصلی هر سیستم مالی است؛ به‌ ویژه تنظیم «بانکداری ذخیره کسری» که امروزه عمدتاً در سراسر جهان استفاده می‌شود. بانکداری ذخیره کسری به سیستمی گفته می‌شود که بانک از طریق آن، دارایی‌ای را که از کاربران دریافت می‌کند، فقط در گاوصندوق و بلااستفاده نگه نمی‌دارد، بلکه آن را به‌ عنوان وام در اختیار متقاضیان وام قرار می‌دهد. وام‌دهندگان در ازای یک نرخ بهره ثابت، مقداری وجه را در اختیار وام‌گیرندگان قرار می‌دهند. با انجام این کار، وام‌دهنده سود کسب می‌کند و وام‌گیرنده به دارایی مورد نیازش دست می‌یابد.

اما احتمالاً این سؤال برای بسیاری ایجاد می‌شود که وام دهی و وام گیری به چه صورت انجام می‌گیرد؟ به‌ طور کلی ارائه و دریافت وام با استفاده از ارزهای دیجیتال، از دو روش انجام می‌پذیرد:

مؤسسه‌های مالی متمرکز مانند BlockFi ،Celsius و …

با استفاده از پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز مانند Aave ،Maker و …

شیوه عملکرد وام دهی در دیفای

تقریباً تمام وام‌هایی که از راه توکن‌های اختصاصی صادر می‌شوند حاوی وثیقه‌ای هستند که بیشتر از ارزش وام می‌ارزند. یعنی کاربرانی که می‌خواهند وام بگیرند ملزم به عرضه وثیقه‌ای -در قالب ارزهای دیجیتال- هستند که ارزش آنها بیشتر از خود وام حقیقی است.

از آنجایی که فرد می‌تواند برای به دست آوردن پول نقد به سادگی سرمایه خود را بفروشد، امکان دارد این وام ‌دهی تا حدودی بیهوده به نظر برسد، اما علت های بسیار زیادی وجود دارد که وام دهی در دیفای و استقراض را در این پلتفرم منطقی می‌کند.

میزان وامی که هر کاربر می‌تواند دریافت کند محدود است و دو عامل اصلی وجود دارد که این محدودیت را تعیین می‌کند:

 

عامل اول مربوط به میزان سرمایه‌ای است که برای وام‌ گرفتن در پلتفرم موجود است. شاید این مسئله چندان جدی به نظر نرسد؛ اما اگر فردی قصد داشته باشد حجم بالایی از توکنی خاص را وام بگیرد، این عامل ممکن است مشکل‌آفرین باشد.

شرط دوم وابسته به «عامل وثیقه» (Collateral factor) توکن‌هایی است که وام‌گیرنده ارائه می‌دهد. اصطلاح «عامل وثیقه» به کل مقداری اشاره دارد که می‌توان در ازای میزان وثیقه ارائه‌شده دریافت کرد. به‌عنوان مثال، عامل وثیقه توکن‌های دای و اتر روی پلتفرم وام‌دهی کامپاند (Compound) ۷۵٪ است؛ به این معنی که کاربران می‌توانند تا سقف ۷۵ درصد از ارزش دای یا اتری که ارائه داده‌اند، وام دریافت کنند.

با نگاهی فنی‌تر می‌توان گفت ارزش کل مبلغ وام افراد وام‌گیرنده باید کمتر از این میزان باقی بماند: ارزش وثیقه ارائه‌شده ضرب در عامل وثیقه

تا زمانی‌که این شرط اجرا شود، فرد می‌تواند به هر اندازه که مایل است پول دریافت کند.

منظور از سود وام دهی در دیفای چیست؟

همان‌طور که گفته شد، برای وام دهی در دیفای شخص باید توکن و همچنین قرارداد هوشمند را با استفاده از یک برنامه DeFi انتخاب کند. بهره‌ای که وام‌دهندگان دریافت می‌کنند و آنچه که وام‌گیرندگان باید بپردازند، با استفاده از نسبتی که بین توکن‌های عرضه‌شده و قرض‌گرفته‌شده در یک بازار خاص وجود دارد، محاسبه می‌شود. همچنین، برخی از پروتکل‌ها، مانند Aave، مزایایی همچون APYهای(درصد سود سالانه) وام گیری با نرخ ثابت و همچنین وام‌های لحظه‌ای  flash) loan)را ارائه می‌دهند؛ وام‌هایی که برای دریافت آنها نیاز به ارائه هیچ وثیقه‌ای نیست.

ریسک وام‌های دیفای

پروتکل‌های دیفای نیز خطرات خاص خود را دارند که از میان آن‌ها می‌توان به سه مورد زیر اشاره کرد:

دست‌کاری قرارداد هوشمند توسط شخص ثالث

از بین رفتن وثیقه به‌علت کاهش شدید قیمت (مثلاً بیش از ۵۰٪)

افزایش نرخ بهره وام‌گیرنده در مدت زمانی کوتاه

البته لازم به ذکر است که این خطرات در مقایسه با امور مالی متمرکز واقعاً ناچیز است. با این حال، مانند هر فرایند مالی دیگری، حوزه دیفای نیز خالی از احتمال خطر نیست و مشکلات خاص خود را دارد.

به‌عنوان مثال، در دوره جنون دیفای در سال ۲۰۲۰ که روش «کِشت سود» (Yield farming)  طرفداران بسیاری در سرتاسر جهان پیدا کرد، نرخ بهره وام‌گیرنده برای برخی از ارزهای دیجیتال تا بیش از ۴۰ درصد افزایش یافت. این مسئله ممکن است باعث شود کاربرانِ تازه‌کار و ناآگاهی که نرخ بهره وام خود را به‌صورت روزانه دنبال نمی‌کنند، مجبور شوند بیش از آنچه در ابتدا انتظار داشتند سود بازپرداخت کنند.

در مجموع، اگرچه کل فرایند وام دادن و وام گرفتن با استفاده از پلتفرم‌های دیفای واقعاً پیچیده نیست، اما این پلتفرم‌ها در برخی جزئیات (مانند کیف پول‌های قابل‌پشتیبانی و نرخ بهره) با یکدیگر متفاوت هستند.

هر چقدر که پلتفرم مورداستفاده بزرگتر و دارای نقدینگی بیشتری باشد، خطرات کاهش می‌یابند.

علاوه بر این، کاربران خود نیز باید جانب احتیاط را رعایت کنند و به‌هنگام وارد کردن آدرس کیف پول خود، مطمئن شوند که جزئیات و اعداد آن را درست وارد کرده‌اند تا درنهایت دارایی‌های خود را از دست ندهند؛ زیرا در این صورت هیچ راهی برای بازیابی این دارایی‌ها وجود نخواهد داشت.

در جمع بندی نحوه وام گیری و وام دهی در DeFi

در حالی‌ که کل فرآیند وام دهی و وام گیری در دیفای پیچیده نیست، تفاوت‌های کوچک خاصی از نظر نحوه عملکرد در هر پروتکل خاص دیفای وجود دارد؛ به‌ عنوان‌ مثال، کیف پول‌های مختلفی که این پروتکل‌ها از آنها پشتیبانی می‌کنند، کارمزد و غیره. علاوه بر این، کاربران همچنان باید محتاط باشند و اطمینان حاصل کنند که آدرس کیف پول و جزئیات آن را صحیح وارد کرده‌اند تا در نهایت سرمایه خود را از دست ندهند؛ زیرا در این روش راهی برای بازیابی دارایی وجود ندارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا